منابع طبیعی و مسئولیت ما
در آستانه هفته منابع طبیعی قرار داریم و در این هفته مسئولین مربوطه به برگزاری نكوداشت های معمول این ایام می پردازند.  سال گذشته در چنین خبرنامه‌ای یادآوری كردیم كه این مراسم نباید به حركت های صرفاً سمبلیك و نمایشی تبدیل شوند، بلكه وقت آن رسیده است كه كمیته های تخصصی مختلفی در خصوص مشكلات پیش روی منابع طبیعی و به تبع آن محیط زیست، به طور اعم، و در مورد چالش ها و فرازهای آن، به طور اخص، تشكیل گردند؛ كمیته‌هایی كه بتوانند در طول سال به فعالیت مستمر و مؤثر خود ادامه داده و نتایج فعالیت های خویش را در هفته منابع طبیعی ارایه دهند. تا بتوان به واسنجی و فراكافت دقیق آنچه كه در سال گذشته كرده اند، پرداخت. چرا كه شوربختانه باید اعتراف كرد، در سالی كه اینك رو به اتمام است، علاوه بر آنكه مرهمی بر جراحت تن  رنجور  منابع طبیعی گذاشته نشده، تخریب‌های كم‌سابقه‌ای آن هم به بهانه توسعه، جاده ، ویلا و امثال آن در بسیاری از رویشگاه‌های كشور از جمله گیلانغرب، ارسنجان، بختگان، هامون، كلاردشت، گلستان، جنگل لویزان خجیر، بمو و..... به وقوع پیوست كه واكنشی بخردانه و بهنگام از سوی مسئولین یا صورت نگرفت و یا به آن توجهی نشد. آیا زمان آن نرسیده است كه این تظاهرات دیداری رسانه ای را به بیان انچه بر این طبیعت رنجور وطن می گذرد تبدیل كنیم.  

تحقیقات از حرف تا عمل:
خبرگزاری ایسنا‌(26/9/85) نوشت كه آقای دکتر محمد توکل دبیر کل یونسکو در ایران اعلام نموده است دانشگاه های کشورمان در بین 2000 دانشگاه برتر دنیا جایگاهی ندارند. ایشان دلایل بروز چنین مشکلی را بیان نموده و اظهار داشت که  تحقیقات و تولید علم در گرو
• مدیریت درست،
• تصویب برنامه های سنجیده و حساب شده و قابل نظارت و کنترل،
• تزریق کافی اعتبارات ارزی و ریالی،
• پرورش نیروی انسانی علمی برای دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی،
• نظارت بر سازمان کار علمی
• و فراهم آوردن شرایط فرهنگی و اجتماعی مناسب و درخور برای دانشمندان و دانش پژوهان کشور است.
بررسی این موضوع در حوزه کاری کشاورزی و منابع طبیعی امکانپذیر است. بررسی وضعیت دانشگاهها را به وقت دیگری موکول کرده، سخنان آقای دکتر توکل در امر تحقیقات کشاورزی مورد بررسی قرار می‌گیرد. متولی تحقیقات در کشاورزی و منابع طبیعی، سازمان تحقیقات  و آموزش کشاورزی است، اگرچه دانشگاهها هم در قالب پایان نامه های دانشجویی تحقیقاتی را دراین خصوص انجام می‌دهند. سخنان دبیر کل یونسکو و  توصیه‌های ایشان در حوزه کاری کشاورزی، از جمله مواردی بوده است که انجمن اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع، به صورتهای مختلف به آن اشاره نموده و بر لزوم توجه به آنها تاکید داشته است. در مجموعه تحقیقات كشاورزی، نیز ضرورت دارد تا مسائل مالی، مدیریتی، سازمانی و فرهنگی مورد اشاره فوق با هم دیده شوند و رشد آنها همه جانبه باشد تا بتواند از منشاء اثر برخوردار گردد. در بعد مالی، همانطور که ریاست محترم سازمان، آقای دکتر خلقانی، اعلام نموده است، بودجه تحقیقات در سال 1384 از تولید ناخالص ملی 67/0 تا 7/0 درصد بوده که در قانون بودجه سال 85 این سهم به 45/0 درصد کاهش پیدا نموده و این در حالی است که سهم بودجه های تحقیقاتی  و پژوهشی کشور از تولید ناخالص ملی تا پایان برنامه چهارم باید به 5/2 درصد برسد (کشاورزی و امور دام 5/6/85). سوال این است که اگرکارشناسان و مسئولین کشور به این نتیجه رسیده اند که در برنامه چهارم توسعه کشور، بودجه تحقیقات و پژوهش باید افزایش یابد، چرا در سال اول برنامه چهارم و علیرغم تاكید رهبر معظم انقلاب اسلامی كه فرمودند " لازمه پیشرفت علمی کشور توجه بیش از پیش به بودجه تحقیقات و پژوهشهای علمی و رسیدن میزان این بودجه به آنچه که در برنامه چهارم پیش بینی شده می‌باشد" بودجه کاهش داشته است؟ راستی چرا، چگونه و چه کسانی  مانع تحقق این امر می‌باشند؟ اخبار رسیده از وضعیت بودجه سال 86 هم نشان می دهد كه متاسفانه روند كاهش بودجه تحقیقات ادامه داشته و در سال آینده هم وضعیت پژوهشی كشور افق روشنی را نشان نمی دهد .
در خصوص بودجه ناچیز تجقیقاتی سازمان هم انجمن در خبرنامه شماره 14 (مهر ماه 83) موضوع را بررسی نموده و مطالبی را بیان داشته است. به نظر می رسد اولین اقدام در این خصوص تفکیک بودجه جاری پرسنل و بودجه تحقیقات است تا مشخص شود واقعا چقدر برای طرحهای تحقیقاتی هزینه می‌شود.
در حال حاضر تحولاتی در سازمان در حال شکل گیری است که تحت عنوان طرح جامع تحقیقات کشاورزی از آن یاد می شود در این مورد ریاست سازمان اعلام نموده است که تشکیلات سازمان تغییر خواهد کرد و تعداد ایستگاههای تحقیقاتی از 314 ایستگاه به 80 ایستگاه کاهش پیدا خواهد کرد و بعضی از موسسات تحقیقاتی در هم ادغام خواهند شد (ماهنامه کشت و صنعت شماره 82). تجربه سالهای گذشته و ادغامها و تفکیکهای حساب نشده نشان داده که ما تا كنون فرصتهای زیادی را از دست داده‌ایم  و زمان زیادی صرف انطباق با شرایط جدید شده است. از این رو ضمن لزوم ایجاد تحول در تشکیلات سازمان, ضروری است با دقت زیاد و با انجام کارهای کارشناسی و به دور از مسائل سیاسی و زود گذر برنامه‌ای تدوین شود که در دراز مدت بتواند پاسخگوی نیازهای کشور بوده و از طرفی سرمایه هایی که به زحمت فراهم شده است و قطعا بر اساس نیاز بوده به راحتی از دست نرود. برای مثال فراهم کردن یک ایستگاه تحقیقاتی در شرایط فعلی اگر غیر ممکن نباشد کار بسیار مشکلی است. توصیه ما این است که قبل از ارائه تشکیلات جدید به مراجع رسمی و نهایی شدن آن از کارشناسان با تجربه و دلسوز سازمان در موسسات و مراکز کمک گرفته شود و این تشکیلات مورد نقد و بررسی جدی قرار گیرد.
در بعد نیروی انسانی متخصص در سازمان تحقیقات و موسسات تابعه در سالهای گذشته، وزارت جهاد سازندگی و وزارت کشاورزی اقدام به تربیت و جذب نیروی انسانی متخصص نموده و با ادغام این دو وزارتخانه کمبودی احساس نمی‌شد ولی با بازنشستگیهای صورت گرفته در سال گذشته و در صورت تداوم این سیاست و با توجه به عدم جایگزینی و جذب نیروی جدید و كارآزموده، آینده خوبی را در این خصوص نمی‌توان متصور بود.
با توجه به مسائل مطرح شده  وضعیت تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آنگونه نیست که باید باشد و رسیدن به اهداف پیش بینی شده در برنامه چشم‌انداز بیست ساله کشور با این روند بعید به نظر می‌رسد. به عبارت دیگر از حرف تا عمل فاصله بسیار زیاد است.

بریده جراید:  روزنامه همشهری 23/10/85
منابع طبیعی: سال گذشته، صدور یك بخشنامه غیرمنتظره از سوی وزارت جهاد كشاورزی، تعجب كارشناسان منابع طبیعی را برانگیخت.بر اساس این بخشنامه -از زمان صدور بخشنامه- مدیران كل منابع طبیعی استان باید با تأیید و هماهنگی ادارات جهاد استان انتخاب شوند به‌ویژه آن‌كه در این بخشنامه تأكید شده بود در حكم انتصاب، درج تأیید و هماهنگی با اداره جهاد استان ضروری است. در پی صدور این بخشنامه، حدود 15 مدیركل منصوب شدند. این در حالی بود كه برخی كارشناسان این بخشنامه را فاقد پشتوانه كار كارشناسی عنوان كردند چرا كه معتقد بودند یكی از ضعف‌های اساسی سازمان جنگل‌ها و مراتع، كمبود مدیران متخصص و فنی در بدنه این  نهاد است و از همین رو،  اجرای چنین بخشنامه‌ای، این ضعف را دوچندان خواهد كرد.  با این همه، كمتر كارشناسی تصور می‌كرد كه یك سال پس از صدور این بخشنامه، ادغام ادارات كل منابع طبیعی در ادارات جهاد كشاورزی مطرح ‌شود، طرحی كه به اعتقاد بسیاری از كارشناسان بر روند تخریب منابع طبیعی كشور دامن می‌زند. اما به‌راستی این طرح با چه اهدافی دنبال می‌شود؟ نخستین موضوعی كه به ذهن تداعی می‌شود این‌كه به نظر می‌رسد یكی از اهداف طراحان ادغام منابع طبیعی در ادارات جهاد كشاورزی استفاده از اعتبارات آبخیزداری برای جبران كاستی‌ها و ضعف‌های اعتباری جهاد باشد چرا كه اعتبارات آبخیزداری 4 الی 5 برابر سایر بخش‌های كشاورزی است و این ادغام موقعیت مناسبی برای صرف این اعتبارات در بخش‌های دیگر جهاد كشاورزی استان‌ها فراهم می‌آورد.
بحث زمین
بسیاری از كارشناسان، بحث زمین و واگذاری اراضی را مهم‌ترین انگیزه برای ادغام منابع طبیعی در ادارات جهاد كشاورزی می‌دانند و معتقدند این بزرگترین خطری است كه صیانت از میراث طبیعی كشور را تهدید می‌كند؛ چرا كه در حال حاضر، بر اساس قانون، در هر استانی، استاندار رئیس كمیسیون ماده 32  یعنی واگذاری اراضی است و كل اختیار واگذاری زمین از سوی وزیر جهاد كشاورزی به مدیركل منابع طبیعی استان تفویض شده، این اهرم قانونی- به‌رغم همه ضعف‌هایی كه در اجرای قوانین و بدنه فنی و اجرایی سازمان جنگل‌ها و مراتع وجود دارد- مانع از واگذاری بی‌حد و حصر اراضی به هر عذر و بهانه می‌شود به باور این كارشناسان تفویض اختیار واگذاری به هر بخش یا نهادی كه ماهیتی متفاوت با دید منابع طبیعی داشته باشد آثار زیانبار و جبران‌ناپذیری به بار خواهد آورد كه در نهایت به نابودی كامل منابع طبیعی می‌انجامد.  از همین روست كه باید مدیران انتصابی در رأس ادارات كل منابع طبیعی رویكردی مبتنی بر حفظ و صیانت از منابع طبیعی داشته باشند. در نتیجه انتصاب مدیران خارج از بدنه منابع طبیعی به‌ویژه مدیرانی كه دیدی مبتنی بر تولید داشته باشند باعث تشدید تخریب منابع طبیعی می‌شود.
نكته آخر:  منابع طبیعی در طول  85 سال مدیریت، همواره دستخوش تغییر و تحول بوده است، تحولاتی كه اغلب ضعف منابع طبیعی را در پی داشته است. با این همه طی این سالها، كاركنان و مدیرانی برخاسته از این نهاد با چنگ و دندان از عرصه‌های طبیعی كشور دفاع كرده‌اند، جوانمردی و پایمردی شهید ناصر پیروی، رئیس اداره منابع طبیعی ماسال، نمونه درخشان مدیریت با عرق منابع طبیعی است كه بر تارك سازمان جنگل‌ها و مراتع كشور همواره خواهد درخشید. همچنان‌كه بسیاری از جنگل‌بانان و محیط‌بانان در گمنامی كامل و با كمترین امكانات با چنگ و دندان از میراث طبیعی و حیات وحش كشور دفاع می‌كنند و گاه همچون شهید رشید غفاری و شهید یحیی شاكو محلی، پروانه یك عمر خدمت صادقانه و جوانمردانه‌شان با ریختن خونشان درهم پیچیده می‌شود. بر این اساس، باور كنیم یا نكنیم، عرصه‌های منابع طبیعی، عرصه‌های مقدسی است كه به نسل‌های آینده نیز تعلق دارد، از همین رو  صیانت از آن ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است؛ نگذارید بیش از این منابع طبیعی تخریب شود!

گزارش نشست با ریاست سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی
به دنبال انتشار خبرنامه شماره 21 و هماهنگیهای به عمل آمده در روز یکشنبه 1/11/85 هیات مدیره انجمن اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع در محل سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی ملاقاتی با آقای دکتر خلقانی داشتند.
ابتدا هدف از تشکیل انجمن , چگونگی تشکیل انجمن و اهداف انجمن که در اساسنامه آن قید شده و انجمن بر آن اساس  فعالیت خودرا شروع نموده و ادامه داده است تبیین گردید. سپس تیتر مقالات و مطالب مندرج در 21 خبرنامه منتشر شده توسط انجمن به تفکیک موضوع مطرح شد و خط مشی انجمن مبنی بر استقلال فکری و دوری از سیاسی کاری و دغدغه‌های آن در خصوص منابع طبیعی و تحقیقات مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
آقای دکتر خلقانی در خصوص پیشینه انجمنها و تشکلاتی که در سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی فعالیت دارند و اهدافی که این انجمنها دنبال می‌کنند توضیحاتی داده و ذهنیت خود از انجمن اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع را ناشی از این پیشینه و سابقه برخورد این انجمنها ذکر نمودند. با تبیین مسائل مورد پیگیری این انجمن و ذکر مختصری از فعالیتهای انجمن ایشان اظهار داشتند که اگر با این اهداف و با این نیات خیر چنین انجمنهایی تشکیل شوند من هم افتخار می‌کنم که عضوی از این انجمنها باشم و این انجمنها با رهنمودهای خود می‌توانند در تصمیم سازیها اثر گذار بوده و به عنوان اتاق فکر مسئولین مورد عنایت باشند. ایشان اظهار نمودند که خبرنامه های انجمن که تا کنون منتشر شده را مطالعه خواهند نمود و از آنها استفاده و رهنمودهای ارائه شده را به کار خواهند گرفت. انجمن هم اعلام آمادگی نمود که در مسائل مربوط به تحقیقات منابع طبیعی و در چهارچوب وظایف خود در جهت پیشبرد اهداف مشترک همکاری لازم را با ایشان داشته باشند. مطلبی که در پایان این جلسه ذهن ما را به خود مشغول داشت این بود که متاسفانه در دوره‌های مختلف ریاست بر سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی, افردی مانع برقراری ارتباط صحیح انجمن با مسئولین سازمان بوده اند و چه خوب است كه مسئولین محترم در هر پست و مقامی اخبار و اطلاعات را از کانالهای صحیح و بی قصد و غرض دریافت نمایند
در اتاق آقای دکتر خلقانی جمله‌ای از حضرت علی (ع) به چشم میخورد با این مضمون که بهترین دوستان من کسانی هستند که عیوب من را به من تذکر دهند. انشاالله همه ما عامل به این حدیث شریف باشیم.

تبریك به همكاران به مناسبت سال نو
فرصت را غنیمت شمرده پیشاپیش ورود سال جدید را به اعضای محترم انجمن، همكاران و خانواده های محترم، تبریك و تهنیت عرض نموده و آرزو داریم سال پیش رو، سالی پربركت، پرموفقیت و همراه با بهروزی، صفا و صمیمیت باشد. شایان ذكر است كه به همت انجمن ، طبق سنوات سالهای قبل سنت دید و بازدید گروهی، در ساعت 10 صبح روز دوشنبه مورخ 14/1/86 در محل رستوران برگزار می شود. از اعضای محترم هیات علمی و كارشناسان گرامی تقاضا دارد این مراسم را به قدوم پر بركت خویش مزین فرمایند.

[ یکشنبه 20 اسفند 1385 - 01:03 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| انجمن ] [عمومی , ] [+]

+ تغییر نشانی وبلاگ انجمن
+ مروری بر مهمترین خبرها
+ بند «و» تبصره ( 9) ؛ خبر خوشی كه هنوز روی كاغذ مانده است!
+ «واپسین نفس های تحقیقات منابع طبیعی»
+ آرامش خیال، پول نیست!
+ برنامه‌ها و سیاست‌های انجمن در دوره‌ی سوّم
+ آغاز مجدد فعالیت وبلاگ انجمن
+ نامه به وزیر جهاد کشاورزی
+ دید و بازید اعضای هیات علمی و کارشناسان موسسه
+ خبرنامه شماره ۲۲
+ نشست انجمن های مرتبط با منابع طبیعی کشور
+ خبرنامه شماره ۲۱
+ آنچه درو كرده‌ایم، كمتر از سرمایه‌ای است كه مصروف داشته‌ایم!
+ آیا رئیس جمهور راست می‌گوید و "منابع طبیعی" سد راه توسعه است؟!
+ كشاورزی و محیط زیست به مثابه محور توسعه

---

صفحات :