تبلیغات
انجمن اعضای هیأت علمی مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور - خبرنامه شماره ۲۱

انجمن اعضای هیأت علمی مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور

خبرنامه شماره ۲۱

سه شنبه 21 آذر 1385

بسمه تعالی

سخنی با مسئولین

در خبرنامه انجمن، گاه و بیگاه ستونی تحت عنوان سخنی با مسئولین تنظیم شده و سعی می شود تا از این طریق، دیدگاههای اعضای انجمن به مسئولین ذیربط منعکس گردد. در خبرنامه حاضر، روی سخن با معاون محترم وزیر و ریاست سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی، جناب آقای دکتر خلقانی است.

ضرورت دارد تا در مقدمه بحث، به استحضار معاون محترم وزیر و ریاست سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی برسد که انجمن اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع، در مورخه 9/5/1380 از وزارت کشور مجوز فعالیت گرفته و به ثبت رسیده است. از جمله اهداف تاسیس این انجمن ، کمک به تحقق كامل اهدافی است که در شرح وظایف ارگانهای مرتبط با منابع طبیعی کشور آمده اند. بنیانگذاران و اعضای انجمن در نظر داشته و دارند که همواره با تشکیل جلسات متعدد با مسئولین و فعالان این عرصه و هم فکری با آنان، به روند بهبود شرایط در عرصه منابع طبیعی  کمک نمایند.

اکنون که بیش از یکسال از تکیه جنابعالی بر مسند ریاست سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی می‌گذرد، اعضای هیات علمی یک انجمن فعال در حوزه کاری جنابعالی، که اتفاقا یک تشکل قانونی و رسمی در کشور هم هست، انتظار دارند تا همانند سنوات و مدیریت های گذشته، از نظرات و دیدگاههای شما، در خصوص مسائل مرتبط با منابع طبیعی و تحقیقات مورد نیاز آن و هم چنین اقدامات انجام شده، آگاه شوند. در این ارتباط، از دفتر ریاست سازمان، طی دو نوبت،  در تاریخ 2/5/85  و 10/8/84  ، درخواست ملاقات و همچنین دعوت به موسسه برای بیان نظرات در جمع اعضای انجمن گردیده است. در فرصت هایی که از دست رفته اند، انتظار می‌رفت تا ریاست محترم سازمان، همچون مدیران قبلی، از فضای مناسبی که یک انجمن علمی و قانونی در کشور فراهم می کند، حسن  استفاده را نموده و به دعوت نامه ها و درخواست های مکرر آنان پاسخ مثبت دهد. اتفاقی که متاسفانه واقع نشده است. ریاست محترم سازمان، جناب آقای دکترخلقانی، اگر حضرتعالی به عنوان بالاترین مقام در حوزه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کشور،  از خود تمایلی به پذیرش نمایندگان مجموعه‌ای از اعضای هیات علمی فعال در سازمان تحت مدیریت خود نشان ندهید و یا  با روش های مختلف، از حضور در جمع اعضای هیات علمی یک موسسه، خودداری نمائید، چگونه و با چه اهرمهایی قادر خواهید بود تا برنامه‌های  مد نظر خویش را تبیین و به اجرا  درآورید؟

شاید پاسخ جنابعالی به اینگونه سئوالات این باشد که صرف ارتباط با مسئولین  و مدیران تحت امر حضرتعالی در موسسات پژوهشی، کفایت نموده و پاسخگوی نیازها هست. شایان ذکر اینکه مسئولین محترم موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور نیز از اعضای انجمن بوده و ملاقات و یا تشکیل جلسات متعدد با ایشان و امثال آنان، بر طرف کننده نیازهای طرفین، اعم از نیازهای حضرتعالی و اعضای انجمن نیست. همانطور که حضرتعالی استحضار دارید، طرح و بررسی برخی مسایل، خواستگاهی جز گفت و شنید رو در رو ندارند. همه آگاه هستیم که جنابعالی در برهه ای از زمان، ریاست سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی را به عهده دارید که در همان زمان، ریاست محترم جمهور کشور، جناب آقای دکتر احمدی نژاد، هیچ فرصتی را برای ملاقات با مردم در اقصی نقاط کشور از دست نداده و با استفاده از فرصت ها ، سعی دارد تا جلسات کابینه خود را در استانها تشکیل ‌دهد. ایشان  بزرگترین افتخار خود را در تماس مستقیم با مردم و شنیدن مشکلات و مسائل آنان از نزدیک می‌دانند و انتظار هست که نیروهای زیر مجموعه ایشان نیز با این روش ها مانوس شوند.

 

عرصه های منابع طبیعی و لزوم ارتقای فكر و عمل

 

سخنی با اعضاء:

از جمله اهداف تاسیس انجمن اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع كشور.  همفكری و تبادل نظر پیرامون مسائل علمی مرتبط با منابع طبیعی تجدید شونده كشور و مشاركت موثر در برنامه ریزی، مدیریت  و سازندگی میهن اسلامی بوده و هست، تحقق كامل اهدافی كه مورد توجه بنیانگزاران و اعضای انجمن قرار گرفته و در اساسنامه و مرامنامه قید شده اند، در گرو وجود و بروز تلاش مستمر و آگاهانه، ذهن جستجوگر و نیز تعهدی است كه اعضای محترم انجمن از خود نشان داده و خواستار تداوم آنند. انجمن اعضای هیات علمی، پس از عضو گیری و گذر از فراز و نشیب های اولیه، با تلاش و فعالیت خستگی ناپذیر و با موضع گیری های معقول و هوشمندانه و هم چنین انتشار خبرنامه های موثر ومفید،  توانست در عرصه های منابع طبیعی، اعم از تحقیقات و بخش های اجرایی، منشاء خیر بوده و به شهادت خاص و عام، كارنامه به نسبت موفقی را در بیش از نیم دهه فعالیت خود ارایه دهد.

از بدو تاسیس انجمن اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع تا زمان حاضر، مدیریت های متعددی بر مسندهای مدیریتی بخش های اجرایی و تحقیقاتی منابع طبیعی تكیه زده اند. بدیهی است كه هر یك از این مدیران، در بخشی از فعالیت هایی كه انجام داده و می دهند، كارامد بوده و از نظر فعالین در بخش منابع طبیعی، تلاش آنها قابل توجه و تقدیر است. از طرف دیگر، ممكن است كه نواقص  و كاستی هایی نیز در برخی از فعالیت های مدیران مورد اشاره دیده شده باشد. در این میان، بررسی رخدادها و وقایع در عرصه های منابع طبیعی و انتقال فراز و نشیب ها به مسئولین، مدیران و بهره برداران این عرصه ها، در طول سالهای گذشته توسط انجمن  صورت گرفته و هرگاه تلاش و حركت موثر و مفیدی از هر یك از دست اندكاران عرصه منابع طبیعی، در زمینه های گفته شده دیده شده است، انجمن هم به نوبه خود انگشت تایید بر آنها نهاده و سعی كرده است تا با ارتقای دیدگاهها و و خواسته های مرتبط با پایداری عرصه ها و انتقال نظرات اعضاء و دست اندركاران به مسئولین، در حركت رو به رشد منابع طبیعی سهیم گردد.

در همین راستا انجمن اعضای هیات علمی، فعالیت های مثبت و مفید ماههای اخیر مدیریت فعلی موسسه  تحقیقات جنگلها و مراتع كشور در زمینه های مختلف تحقیقاتی، رفاهی، برنامه ریزی را به فال نیك گرفته با این امید كه این فعالیت ها، در وهله نخست در بكارگیری از توان علمی و كارشناسی نیروهای شاغل و مرتبط تداوم داشته و در ثانی، بتواند در ایجاد تحول در عرصه تحقیقات منابع طبیعی كشور موثر باشد. نكته حائز اهمیت اینكه در بسیاری از فعالیهای مورد بحث، مشاركت اكثریت قریب به اتفاق نیروهای حاضر و هم چنین اعضای انجمن دیده می شود. بنابراین، در پسِ چنین رویدادهای مثبت و موثری، این احساس ممكن است  در هر یك از افراد شاغل در عرصه های تحقیقاتی، بویژه  اعضای محترم انجمن، بوجود آید كه در چنین شرایطی، وظیفه انجمن چیست؟ ناگفته پیداست كه بدلیل ماهیت متعالی اهداف تاسیس انجمن، روند تكاملی و ارتقای دیدگاهها و خواسته های اعضای انجمن، به ویژه در بهبود و پیشبرد كمی، كیفی و پایداری عرصه های منابع طبیعی كشور، ضرورت خاص داشته و لازم است تا به نحو مقتضی این نكته اساسی و مهم، که كار در عرصه های منابع طبیعی همانند سایر عرصه ها، نیازمند ارتقای فكر و عمل همه دست اندركاران است، به اطلاع مسئولین رسانده شود.

در شرایطی که بسیاری از مشکلات رفاهی و جاری مرتبط با محققین، به همت مسئولین و اعضای هیات علمی سازمان تحقیقات، تا حدی برطرف شده است، از اعضای هیات علمی انتظار می رود که تحرک خودجوش و بیشتری از خود نشان داده و با ارایة نظرات صریح و سازنده، فراهم کننده شرایط برای ایجاد افق‌های روشن و اثر بخش در منابع طبیعی کشورباشند. یکی از مواردی که نیازمند حضور پررنگ تر محققین در آن است، ارزیابی وضعیت تحقیقات در مراکز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی استانها است. انجمن، آمادگی خود را برای دریافت نظرات سودمند و ارایة راهکارهای مناسب اعلام نموده و از نظرات راهگشای همه آگاهان به اینگونه مسایل، استقبال می نماید.

تریبون آزاد

چرا پژوهش محوری، بیش از آنكه یك سیاست راهبردی باشد به رویكردی شعاری بدل شده است؟

بر بنیاد آمار منتشر شده‌ی موجود در طول سه دهه‌ی گذشته حدود 600 میلیارد دلار ارزش صادرات كشور برآورد شده است. به سخنی دیگر، ثروت صادراتی ایران از بسیاری از كشورهای توسعه یافته نظیر كره‌ی جنوبی هم بیشتر است، با این وجود، در جدول پایداری زیست‌محیطی و توسعه‌ی انسانی و كارایی نظام اقتصادی در رتبه‌هایی به مراتب پایین‌تر از كره‌ی جنوبی و نظایر آن قرار گرفته‌ایم. چرا؟!

آیا یك دلیل مهم این فرصت سوزی آشكار و عدم استفاده‌ی بهینه از منابع درآمدی كشور به این واقعیت غم‌انگیز بر‌نمی‌گردد كه سهم بخش پژوهش از این درآمد سرشار حتا به 2/0 درصد از تولید ناخالص ملّی كشور هم نمی‌رسد، در حالی كه میانگین جهانی این سهم 3 درصد است و در كشورهای شمال، سهم تحقیقات از GNP  یك عدد دو رقمی را نشان می‌دهد.

چنین است كه ایران‌زمین در حال حاضر نتوانسته است از جایگاهی مطلوب بر روی اطلس جهانی تحقیق و توسعه برخوردار شود؛ ایرانیان بیش از یک درصد از جمعیت جهان را تشکیل می­دهند، ولی خیلی کمتر از یک درصد در پیشبرد مرزهای دانش و توسعة فناوری جهان سهم داشته­اند[1]. بودجة تحقیقاتی ایران در سال 1377 برابر یك‌پانزدهم تایوان، یك بیستم كرة جنوبی، یك پانصدم ژاپن و یك هزارم ایالات متحدة آمریكا بود؛ در همان حال می‌شنویم كه كشورهای در حال توسعه با در اختیار‌داشتنِ 85 درصد مردم جهان، تنها 22 درصد از تولید جهانی را پدید می‌آورند و 78 درصد دیگر را باید مدیون 15 درصدِ باقیمانده (مردم كشورهای شمال) بود[2]. اگر می­پذیریم که: «تولید متكی بر علوم نوین، تنها ویژگی اساسی است كه وجود آن، وجه مشترك همة كشورهای توسعه‌یافته و فقدان آن، وجه مشترك تمامی كشورهای توسعه نیافته است[3] بر این بنیاد آیا به نظر نمی‌رسد كه باید رابطه‌ای قوی و پویا بین كیفیت پژوهش و تولید ناخالص ملی وجود داشته باشد[4] ؟ به ویژه آنکه یكی از پیش‌شرطهای فاصله‌گرفتن از كشورهای توسعه‌نیافته، حركت به سمت افزایش تولیدات فكری یا نرم‌افزاری به جای تولید مواد اولیه یا محصولات سخت‌افزاری است[5].

بر این بنیاد به نظر می‌رسد هنوز بین تحقق سیاست محوری پژوهش‌مداری با آنچه هم‌اكنون در جامعه به چشم می‌خورد، فرسنگ‌ها فاصله وجود داشته باشد.



[1] بر پایة گزارش سازمان مدیریت و برنامه­ریزی کشور، در پایان دهة 1990 میلادی، سهم ایران از مجموع مقالات علمی چاپ شده در جهان، تنها 6 صدم درصد بود ؛ رقمی كه به گفتة رئیس كمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی، در حال حاضر اندكی بهبود یافته و به بیست و دوصدم درصد (حدود یك­پنجم سهم ایران به نسبت جمعیتش) رسیده است. برگرفته از:

http://www.iranazad.com/Akhbar_150903_files/akhbar20030915-4.htm) با این وجود، در پایان سال 2002 نیز، هنوز نام ایران در میان 50 كشور نخست تولید كنندة علم كه نقش اصلی را در رقابت جهانی ایفا می­كنند، مشاهده نمی­شود (مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع، 1382- ب به نقل از گزارش گروه علم­سنجی مركز تحقیقات سیاست علمی كشور).

[2] وضعیت به گونه­ای است كه هم­اكنون درآمد 5 درصد ثروتمندترین مردم جهان، 114 برابر 5 درصد فقیرترین آنان شده است.

[3] زنده­یاد دکترحسین عظیمی، مجلة اطلاعات سیاسی- اقتصادی، ش 38، ص 44.

[4] در سال 1356، سهم صادرات ایران از تجارت جهانی به 3 درصد می‌رسید كه این رقم در سال 1381 به 2/0 درصد كاهش یافته است.

[5] شكاف دیجیتال، نامی است كه در قرن حاضر بر واگرایی روزافزون كشورهای فقیر و ثروتمند نهاده­اند. جامع­ترین شاخصی كه برای مقایسة كشورها و شناخت این شكاف ارایه شده، شاخصی است موسوم به ISI (Information Society Index) یا شاخص جامعة اطلاعاتی كه بانك جهانی در سال 2001 معرفی كرده است. بر پایة این روش 23 متغیر در سه زیرساخت تعریف شده كه عبارتند از:  زیرساخت رایانه، زیرساخت ارتباطات و زیرساخت اجتماعی كه با بررسی وضعیت آنها میزان تمایل و استعداد كشورها در پذیرش دستاورهای انقلاب دیجیتال اشكار می­شود. مطابق این ارزیابی كشورهای سوئد، نروژ، فنلاند، آمریكا، دانمارك، انگلستان، سویس، استرالیا، سنگاپور، هلند، ژاپن، كانادا، آلمان، اتریش و  هنگ­كنگ در صدر جدول قرار گرفته­اند.

 



[ سه شنبه 21 آذر 1385 - 09:12 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| انجمن ] [عمومی , ] [+]