تبلیغات
انجمن اعضای هیأت علمی مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور - خبرنامه شماره۱۸

انجمن اعضای هیأت علمی مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور

خبرنامه شماره۱۸

سه شنبه 15 شهریور 1384
 

باسمه تعالی

                      

                        فصل تغییر مدیران

بار دیگر ملت ایران به صحنه آمد و پیرو آن رئیس­جمهور جدیدی برای اداره­ی امور اجرایی کشور خود برگزید. انجمن اعضای هیأت علمی مؤسسه تحقیقات جنگل­ها و مراتع، که خود را قطره­ای از دریای پر برکت ملت شریف، بزرگوار و آگاه ایران می داند، این انتخاب را به ملت رشید ایران و به شخص رئیس­جمهور منتخب، جناب آقای دکتر احمدی نژاد، به عنوان ریاست جمهوری نهم در جمهوری اسلامی ایران تبریک عرض كرده و از درگاه خداوند متعال، موفقیت و سربلندی برای رئیس جمهوری و کابینه دولت ایشان، که به تازگی از مجلس شورای اسلامی رأی اعتماد گرفته است، آرزومندیم.

معمولاً در فردا یا فرداهای روزی که وزرای جدید به طور رسمی در سمت جدید خود مشغول به کار می­شوند، انتظار می­رود تا دست به تغییر در ترکیب نیروهای تکیه زده بر مسندهای مختلف و البته رده  بالا، نظیر معاونین، مدیران کل و حتی روئسای ادارات دست پایین، زده شود، این انتظار در ایجاد تغییر، به ویژه هنگامی بیشتر محتمل است که در اداره امور کشور، در دولت جدید سبک و سیاق متفاوتی نسبت به دولت گذشته دیده یا احساس شود.

 براساس برخی شایعات و نیز بعضی شنیده­ها و دیده­ها، این احتمال می­رفت و می­رود که وزیر محترم جهاد کشاورزی، جناب آقای مهندس اسکندری، نیز برای اداره امور وزارتی که اکنون سکان هدایتش در دستان اوست، نیروهایی را که از آگاهی، درایت، کفایت، تجربه و در مجموع از توان کاری بالاتری نسبت به افراد سلف خویش برخوردار هستند، انتخاب و برای تداوم بخشیدن به کارنامه موفق خود، یعنی" طرح خودکفایی گندم" دعوت به همکاری كند. انجمن اعضای هیأت علمی مؤسسه تحقیقات جنگل­ها و مراتع، بر اساس رویه سابق خود، که بعضاً موفق هم بوده است، سعی كرد تا با نیت یاری دادن و ارایه مشاوره بدون اجر و مزد، به وزیر محترم و جدید جهاد کشاورزی، نامه­ای را تنظیم و در اختیار دفتر ایشان قرار دهد. متن نامه، که در زیر آورده شده است، در روز چهارشنبه مورخه 9/6/ 1384 به دفتر ایشان از طریق نمابر ارسال شده است. امید است مورد استفاده واقع شود.

... در کارهای عمال و کارگزارانت نظر و اندیشه کن، و پس از آزمودن آنها، آنان را به کار بگمار، و آنان را از روی دلخواه خویش و کمک به آنان و خودسرانه به کاری مفرست که این کار یکباره ستمکاری و خیانت است. عمال و کارگزاران خود را از اهل تجربه و حیا بر گزین و از  خاندان­های صالح و پیشگامان در  اسلام؛ زیرا این دسته، از نظر اخلاقی بسیار گرامی و از نظر شرف و آبرو، بسیار شایسته و از نظر روش اجتماعی، دارای کمترین طمع و از نظر بصیرت، بسیار دور­اندیشند. آنگاه روزی آنان را فراخ گردان، زیرا که این کار، آنان را به اصلاح خویش بسی نیرو مند گرداند( بر گرفته از نامه امیر مومنان علی (ع) به مالک اشتر نخعی)

موضوع: طرح دیدگاه انجمن در خصوص ویژگی­های معاون وزیر و رئیس سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی

وزیر محترم جهاد کشاورزی، جناب آقای مهندس اسکندری

با سلام و احترام،

انجمن اعضای هیأت علمی مؤسسه تحقیقات جنگل­ها و مراتع، که یکی از انجمنهای علمی فعال در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی است، انتخاب حضرتعالی را، که یکی از نیروهای با سابقه و موفق وزارت جهاد کشاورزی بوده و هستید، به عنوان وزیر، تبریک گفته و آرزوی موفقیت در رسیدن به اهداف عالیه جمهوری اسلامی ایران را برای  حضرتعالی دارد.  اعضای انجمن، تلاش می کنند تا فاصله کشور از دانش جهانی، کمتر شده  و  بر تولیدات علمی آن آنقدر افزوده شود تا مرز دانش، توسط ایرانی  شکسته و در عصر حاضر آفاق جدیدی توسط دانشمندان ایرانی فتح شوند. این انجمن اعتقاد دارد که ایران باید در همه زمینه­ها به فناوری به صورت جهشی دست پیدا کند و به فناوری­های دنیا بیافزاید. باید اختراعات صد در صد ایرانی در بازارهای جهانی ارایه شود. اعضای فعال در انجمن هیأت علمی مؤسسه تحقیقات جنگل­ها و مراتع،  بر این باور هستند که اگر چه کشور پیشرفت های خوبی تا کنون داشته است، ولی برای جامعه­ی ایرانی که پزشک و ستاره­شناس و عالم اجتماعی و فیلسوف هزار سال قبلش، قرن­ها بعد، در دنیا متلالی و درخشیده­اند، پیشرفت­هایی که دانشمندان کشور ما در عصر حاضر،  به آنها دست پیدا کرده­اند، کافی نیست. مردم ما این توقع به حق را از فرزانگان و دانشمندان خود دارند که در زمینه­ی دانش و فناوری، کشور را  به جایی برسانند که شأن ملت بزرگ ایران است[1]. این نگاه، یک نگاه غرورآمیز ملّی نبوده و نژادپرستانه نیست. این نگاه، یک دیدگاه انسانی عام به همه بشریت است. اگر دانشِ دانشمندِ ایرانی و ایران، بتواند در خط مقدم قرار گیرد، به این دلیل که انگیزه­های جهان­گشایی و جهانگیری و یا گرایه­های سودجویانه غربی­ها را از ملت­ها ندارد،  به سود ایران و نیز  به سود سایر ملت­های دنیا خواهد بود. ملت ایران، ضمن حفظ انگیزه­های ملّی خود، سود ناشی از زیاده­روی و تعدی و تجاوز را حلال نمی­داند. اگر ایران در صنعت و دانش پیشرفت کند، به سود دنیا و ملت­های عقب نگاه داشته شده بوده و این سود، در درجه نخست برای دنیای اسلام است. بنابراین، باید ایران و ایرانی پیشرفت کند. توقع مسئولین رده بالای کشور این است که عزت ملی و ایرانی هرچه بیشتر شود. برای تحقق چنین امر مهمی، البته تحقیقات متعهدانه لازم است،  بودجه­های اختصاصی، لازم هستند، فضای تشویق و میدان دادن به کار، لازم بوده، ارتباط بین مجریان امور و تحقیقات دانشگاهی و غیر دانشگاهی ضرورت داشته و در مجموع، مسئولیت سنگینی بر دوش دانشمندان و دولتمردان و نخبگان کشور است.

چنین است كه تاكنون از سوی این انجمن هم خبرنامه­های متعددی تهیه و توزیع شده است. نگارندگان مقالات و مطالب این خبرنامه­ها، که عمدتاً از اعضای انجمن هستند، همواره سعی داشته­اند تا به تشریح  مشكلات و كاستی های موجود در مسیر تحقیقات  کشاورزی و منابع طبیعی کشور بپردازند. ایشان سعی نموده اند تا  حد ممکن، تصویری واقعی از وضعیت تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی را به مسئولان، ارایه داده و به دنبال راهکار مناسب برای برون رفت از نواقص و مشکلات باشند. ایشان آگاه هستند که مشکلات و نواقص موجود در سر راه تحقیقات، محدود به حوزه کاری کشاورزی و منابع طبیعی نبوده و نواقص و مشکلات، بسیاری از امور تحقیقاتی در سایر بخش ها را  نیز در بر می­گیرد.

در قرن بیست و یکم، مهمترین سهم و نقشی را که مدیریت باید ایفا کند، افزایش  بهره وری کارکنان علمی و کارهای علمی است (دراکر،1999)[2]. ایشان اعتقاد دارد که ارزشمندترین دارایی­های یک شرکت قرن بیستمی، صرفاً تجهیزات تولیدی آن بوده در حالی كه ارزشمندترین دارایی­های یک نهاد قرن بیست و یکمی- اعم از تجاری و غیر تجاری- کارکنان علمی آن نهاد و  بهره­وری کارکنان علمی آن است. بر این اساس، ایشان شش عامل عمده را در بالابردن بهره­وری نیروی علمی تعیین­کننده دانسته و چنین عنوان می­کند که:

اولاً لازم است تا تعریفی از کارِ مورد نظر ارایه شود، ثانیاً ضروری است تا مسئولیت بهره­وری نیروی علمی به گردن تک تک آنها انداخته شود. نیروهای علمی باید که خود را اداره کنند. آنها باید مستقل و خودگردان باشند، ثالثاً نوآوری مستمر باید بخشی از کار، وظیفه و مسئولیت نیروهای علمی باشد؛ رابعاً کار علمی مستلزم آموزش مداوم نیروی علمی، و به همان نسبت،  تعلیم مستمر توسط نیروی علمی است؛ خامساً بهره­وری نیروی علمی فقط به مساله کمیت در بازدهی بازنمی­گردد، یا دست كم در ابتدا این طور نیست، بلکه کیفیت هم  به همان اندازه مهم است و سادساً  باید که به نیروی علمی به چشم" دارایی و نه هزینه"  نگریسته شود و همین طور هم با او رفتار شود. و این گونه عملکرد، می­طلبد که نیروی های علمی، مقدم بر همه فرصتهای دیگر، ،، خواهان،، کار برای سازمان خود باشند.

اگر دولت فعلی، و به ویژه وزارت جهاد کشاورزی، در نظر داشته باشد که بهره­وری از نیروها، و بالاخص نیروهای علمی را بالا ببرد، که قطعاً همین­طور است،  با توجه به اینکه نیروهای تحت امر سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی( تاک)، 18800 نفر بوده و از این تعداد، قریب 3200 نفر مدرک كارشناسی ارشد و دكترا  داشته و 2200 نفر آنها عضو هیأت علمی هستند،  ضرورت دارد تا در انتخاب و انتصاب مدیران تاک تأمل بیشتری بشود. به نظر می­رسد که در رأس چنین سازمانی، باید مدیری قرار گیرد که قادر به ایجاد تحول در ارکان، بودجه و روش­های موجود باشد.

انجمن اعضای هیأت علمی مؤسسه تحقیقات جنگل­ها و مراتع، بر این باور است که اگر ریاست سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی، از ویژگی­های نامبرده در ذیل برخوردار باشد، افزایش بهره­وری نیروهای علمی تحت امر ایشان بیش از پیش محقق می­شود:

1-به نیروهای علمی موجود در سازمان تاک، به چشم "دارایی و نه هزینه"  نگریسته و در افزایش بهره­وری کارکنان علمی و کارهای علمی سازمان تاک، توانمند باشد؛

2-از بین محققین با تجربه بوده و بر مسایل مبتلابه کشاورزی و منابع طبیعی کشور اشراف داشته باشد؛

3-نیروی علمی وزارت جهاد کشاورزی بوده و سابقه مدیریتی خوبی داشته باشد؛

4-از قوه­ی تحلیل و فراكافت مسایل جاری کشاورزی و منابع طبیعی برخوردار و قادر به انطباق برنامه­ها و تحقیقات مورد اجرا در سازمان با مسایل موجود باشد؛

5-معتقد به لزوم ایجاد تحول در سازمان تاک و مؤسسات تحقیقاتی وابسته بوده و برای به روز و کارآمدکردن امکانات و نیروهای فعال علمی، برنامه داشته باشد؛

6-از درجه مقبولیت کافی و اطمینان بخش در بین خانواده تاک برخوردار باشد؛

7-تلاش او در این مسیر باشد تا فاصله کشور از دانش جهانی کمتر شده و  بر تولیدات علمی آن آنقدر افزوده شود تا مرز دانش برای رفع مشکلات اجرایی کشور شکسته و آفاق جدیدی توسط دانشمندان ایرانی فتح شوند؛

8-همواره در جوان نگه داشتن نیروها و امکانات مؤسسات تحقیقاتی، کوشا و برای رسیدن به آن، با صرف وقت کافی و تأمین بودجه مورد نیاز از طرق و مجاری ذیربط، تلاش كند.

چرا آنی نیستیم كه باید باشیم؟!

همكاران بزرگوار و صاحب اندیشه! هـیچ از خود پرسیده­اید كه چرا با وجود حجمِ بی­کرانی از حمایت­های کلامی و نوشتاری صورت گرفته توسط نخبگانِ جامعه در طول تاریخ چند هزارساله­ی پیدایش تمدّن در این سرزمین و با وجود همراهی و تشویق رهبران سیاسی و مذهبی و ملّی به پژوهیدن و کشف کردن و دانش­اندوختن، تقریباً در هیچ یک از بزنگاه­های تاریخیِ ایران­زمین، «دانش­مداری» و «پژوهش­محوری» به جایگاهی که شایسته­ی این حوزه­ی توسعه­ساز و کارآفرین بوده، دست­ نیافته و سامانه­ی برنامه­سازی و تصمیم­گیری کشور آن چنان که سزاوارِ می­نمود بر مدارِ دانش و پژوهش نچرخیده است؟!

شگفتا! چندین و چند سده از عمر نخستین اندیشمندان و دانشمندانی که در این خاک زیستند و با مجاهدت­های علمی و پژوهش­های شجاعانه و خلاقانه­ی خویش نام ایران و ایرانی را به آن سوی آبها رسانده و در وزین­ترین کتب و اسناد علمی، فلسفی و ادبی جهان به ثبت رساندند، می­گذرد؛ امّا بازخوردِ آن مجاهدت­های علمی و فکری و آن كوشش­های بی­مانند را نسل امروزِ ایرانی، حتا همپای ملّلی که یک­دهمِ آن تاریخ پرافتخار را نیز حمل نمی­کنند، لمس نکرده و نمی­كند.

اعضای محترم عضو هیأت علمی!

اگر حافظ را دوست می­داریم، اگر ابوریحان را به خاطر عشقش به دانستن تا لحظه­ی مرگ می­ستاییم، اگر فردوسی را به یکدلی و دوستی دیرین می­پذیریم، اگر خوارزمی را جهانی می­ستاید، اگر شوریده و شتابان در غزل­های مولانا از رنج­ها و اندوهمان می­گریزیم، اگر با ابن­سینا به جهان فخر می­فروشیم، اگر سعدی پناه دلزدگی­ها و ملولی­های ماست، اگر نام رازی، بسیاری را به کرنش وامی­دارد، اگر کرجی و خواجه­نصیر را بر گالیله مقدم می­شماریم و سرانجام اگر آنچه را که دیری ناآگاه در دل داشته­ایم، روشن و آشکار از زبانِ خیامِ حکیم می­شنویم؛ همه از آن است که این سرآمدگانِ دانش و سخن، چونان هنرمندانی بزرگ و بی­مانند، خود را از ما می­سازند، خود را در ما می­دَمند، از بیگانگان، آشنایانِ دیرین پدید می­آورند و دریافته­ها و آزموده­های آنان را، دریافته­ها و آزموده­های ما می­سازند؛ هنرِ هوشمندانه­ای که امروز کمتر اثری از آن می­بینیم. راستی چرا آن مرام ادامه نیافت و دمادم از شتاب پویندگانِ راهش کاسته شد؟  

چرا «پژوهش ایرانی» به رغم همه­ی فسون­کاری و دلارآییش و با وجودِ تأییدِ خیل عظیمی از اندیشه­مردان و زنانِ سخندان و سخن­سنجِ پرمایه­ی وطنی و غیر وطنی، همواره در سایه و کناره مانده و حتّی همپای «ورزش ایرانی» نگاه­ها را به خود معطوف نکرده است؟ چرا عالی­ترین رهبران و مقامات کشور به استقبال ورزشکاری می­روند که پولادی سرد را به بالای سرِ خود برده و یا توپی چرمی را به تورِ دروازه­ای در چارچوبِ مستطیل سبز دوخته، امّا کسی نشانی از پژوهش­گری که تمام عمر خویش را کوشیده تا برای نخستین­بار رقمِ جدیدی از گندم را به جهانیان عرضه داشته یا جوانی که در المپیادی علمی مدالی زرین بر سینه آویخته، نمی­گیرد[1]؟ چرا سیلی از پیام­ها و نشان­ها به سوی آن ورزشکارِ جوان روان می­شود؛ امّا پژوهشگری که همه­ی سال­های جوانی و میان­سالی­اش را به پای اختراع و ابتکارش نهاده و یا طرحی بزرگ را به سامان رسانده، در گمنامیِ مطلق بازنشسته می­شود؟

سال­ها پیش اینشتین در کلامی هوشمندانه به درستی تأکید کرده بود که:

«طرح درست صورت یك مسأله، غالباً اساسی‌تر  و ارزشمند­تر از حل آن است[2].»

 چرا که در هنگامِ طرح درست و دقیق صورت یک مسأله است که ذهن­های کاوشگر امکان طرح پرسش­های جدید را می­یابند و زمینه­ی ظهورِ اندیشه­ای نو یا منظری نوین و گسترده­تر برای نگریستن مهیا می­شود؛ رخدادی که خود توسعه­ی مرزهای دانش را موجب شده و شتاب می­دهد.

باشد اینک و به كمك شما پژوهشگران عزیز، با طرح دیدگاه­های نو و جسارت در بیان پرسش­ها و اندیشه­های منتقدانه، جمود‌ناپذیر، هنجارشكن و گرایه­ساز بتوانیم دست­کم زاویه یا منظری جدید برای نگریستن به پرسش­ها و دریافت­هایی كه طرح شد، در حوزه­ی منابع طبیعی سرزمین مادری بگشاییم.

صمیمانه و بی­صبرانه مشتاق دریافت نظرات ارزشمند شما هستیم. 



[1] آشکار است که منظور، عدم توجه به ورزش قهرمانی و انکارِ ارزش­های قهرمانان ورزشی کشور نیست، بل قصد طرح این پرسش را داریم که چرا نظیر چنین توجهی را در بخشِ کارآفرین و تضمین­دهندة آیندة مملکت، یعنی بخش پژوهش و دانش و آموزش و پرورش نمی­بینیم.

 

 

 



[1] برگرفته از سخنان ارزشمند رهبر معظم انقلاب اسلامی درتاریخ 5/12/83 در دیدار جمع  زیادی از مهندسان و محققان فنی و صنعتی در رشته های مختلف، نقل از روزنامه وزین اطلاعات شماره 23291 مورخه 11 اسفند 1383

 

[2] دراکر، پیتر، اف(1999) ترجمه محمود طلوع، چالشهای مدیریت در سده 21، انتشارات رسا، چاپ سوم(1382)



[ سه شنبه 15 شهریور 1384 - 10:09 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| انجمن ] [عمومی , ] [+]